Diagnoza kliniczna

Dlaczego warto wybrać kompleksową diagnozę kliniczną?

Ilona Mazek, psycholożka kliniczna

Diagnoza psychologiczna jest dla mnie czymś więcej niż wykonaniem zestawu testów i sprawdzeniem, czy pacjent spełnia kryteria określonego zaburzenia. To proces, którego celem jest możliwie pełne zrozumienie osoby – jej trudności, sposobu funkcjonowania, historii rozwoju, ale również zasobów i mocnych stron.

Każdy proces diagnostyczny traktuję indywidualnie. Liczba spotkań wskazana w ofercie jest orientacyjna i może zostać rozszerzona, jeżeli złożoność obrazu klinicznego wymaga pogłębienia diagnostyki. Nie ograniczam się do potwierdzenia lub wykluczenia jednej hipotezy. Kluczowym elementem mojej pracy jest diagnoza różnicowa – poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, co rzeczywiście leży u podłoża obserwowanych trudności. Podobne objawy mogą bowiem wynikać z różnych zaburzeń psychicznych i neurorozwojowych, doświadczeń traumatycznych, ale również mieć podłoże neurologiczne lub somatyczne.

Łączę kompetencje psychologa klinicznego z doświadczeniem psychoterapeutycznym – jestem również psychoterapeutą w trakcie procesu certyfikacji. Dzięki temu diagnozę nozologiczną poszerzam o perspektywę funkcjonalną, która pozwala nie tylko określić rozpoznanie, ale przede wszystkim zrozumieć, jak dana osoba funkcjonuje w codziennym życiu, relacjach, pracy lub edukacji i jakiego wsparcia rzeczywiście potrzebuje.

Proces diagnostyczny może obejmować wywiad kliniczny i rozwojowy, obserwację, standaryzowane narzędzia diagnostyczne, analizę dokumentacji medycznej i psychologicznej, a w uzasadnionych przypadkach również dodatkowych materiałów, takich jak nagrania przedstawiające funkcjonowanie pacjenta. W diagnostyce osób dorosłych, za zgodą pacjenta, mogę również zaprosić do rozmowy osobę bliską, aby uzyskać szerszą perspektywę dotyczącą jego funkcjonowania i historii rozwoju.

Pracuję w oparciu o aktualną wiedzę kliniczną, obowiązujące standardy oraz profesjonalne narzędzia diagnostyczne. Nie prowadzę kompleksowych procesów diagnostycznych online –  tylko bezpośredni kontakt z pacjentem i obserwację jego funkcjonowania traktuję jako ważne źródło informacji klinicznych.

Swoje procesy diagnostyczne poddaję superwizji i konsultuję ze specjalistami z zakresu neuropsychologii klinicznej oraz psychologii klinicznej dzieci, młodzieży i osób dorosłych. Korzystam również z doświadczenia zdobytego podczas setek godzin staży klinicznych oraz pracy z pacjentami prezentującymi złożone i zróżnicowane obrazy kliniczne. W razie potrzeby współpracuję z lekarzami i rekomenduję dalszą diagnostykę specjalistyczną.

Efektem diagnozy nie jest automatyczny wydruk wyników testów. Pacjent otrzymuje indywidualnie przygotowaną, szczegółową opinię, w której integruję informacje pochodzące ze wszystkich etapów procesu diagnostycznego. Opisuję zarówno trudności, jak i zasoby oraz mocne strony, a także przedstawiam konkretne, indywidualnie dobrane zalecenia dotyczące dalszego postępowania.

Diagnoza nie kończy się dla mnie wraz z przekazaniem opinii. Zależy mi, aby pacjent rozumiał otrzymane rozpoznanie i wiedział, co może zrobić dalej. Dlatego również po zakończeniu procesu pozostaję dostępna i – w miarę możliwości – pomagam w zaplanowaniu kolejnych kroków, wyborze odpowiedniej formy terapii, konsultacji lekarskiej lub innego specjalistycznego wsparcia.

Cena procesu diagnostycznego odzwierciedla więc nie tylko czas spędzony podczas spotkań, ale również pracę wykonywaną poza gabinetem: analizę dokumentacji i materiałów, interpretację oraz integrację wyników, konsultacje i superwizję, przygotowanie indywidualnej opinii i zaleceń. To inwestycja w diagnozę, której celem nie jest jedynie odpowiedź na pytanie „czy mam dane zaburzenie?”, ale przede wszystkim: „dlaczego funkcjonuję w ten sposób, co wpływa na moje trudności i co mogę zrobić, aby lepiej sobie z nimi radzić?”.

DIAGNOZA SPEKTRUM AUTYZMU 

Na proces diagnostyczny składają się:

• Pogłębiony wywiad neurorozwojowy z opiekunami, obejmujący historię rozwoju, funkcjonowanie społeczne i komunikacyjne.

• Badanie ADOS-2 oraz wybrane testy pomocnicze dopasowane do indywidualnych potrzeb.

Proces diagnostyczny zakończony jest wydaniem opracowanej  opinii klinicznej.

DIAGNOZA KLINICZNA ADHD 

Diagnoza dziecka/nastolatka -proces diagnostyczny obejmuje 3 spotkania:

1. Spotkanie wywiadowe z rodzicem lub opiekunem – analiza historii rozwoju, zachowania i dotychczasowego funkcjonowania.

2. Spotkanie diagnostyczne z osobą badaną – przeprowadzenie testów, w tym m.in. Conners-3, DIVA Young oraz innych narzędzi dostosowanych do potrzeb dziecka.

3. Spotkanie omawiające wyniki – przekazanie interpretacji badań, rekomendacji i odpowiedzi na pytania opiekunów.

 

Diagnoza osoby dorosłej – proces diagnostyczny obejmuje 3 spotkania:

1. Spotkanie wywiadowo-kwestionariuszowe – omówienie objawów, historii funkcjonowania oraz wypełnienie standaryzowanych kwestionariuszy.

2. Spotkanie diagnostyczne – szczegółowe badanie, w tym m.in. ocena funkcji poznawczych oraz zastosowanie narzędzi takich jak DIVA-5.

3. Spotkanie omawiające wyniki – prezentacja wyników, omówienie rekomendacji i planu dalszego działania.

Proces diagnostyczny zakończony jest wydaniem opracowanej profesjonalnej opinii klinicznej.